Redakcja

Foto-
reporterzy

O "MP"

Archiwum

Wybrane artykuły

Foto-
reportaże

Komorów
na łamach MP

Wieczory
w Wieczerniku

Kontakt

Wybrane artykuły


 2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017   2018   2019 
Przejdź do spisu treści. MP nr140/18

Na nutę św. Cecylii: Kolęda czy pastorałka?

- o muzyce w kościele opowiada Paweł Filipczak


- MP nr 2 (140) z 23 XII 2018 /str. 7

Pewnego grudniowego, śnieżnego dnia, po Mszy św. wieczornej pewien parafianin zagadnął organistę: "Czym właściwie różnią się kolędy od pastorałek?" Bardzo dobre pytanie, gdyż często w powszechnym użyciu nazwy te oznaczają to samo i są używane zamiennie. Spróbujmy zatem spojrzeć z lotu ptaka na kolędy i pastorałki.
Na powstanie kolęd wpływ miały przede wszystkim liturgia i życie Kościoła. Ich źródłem jest ogólnokościelna pieśń łacińska, która za sprawą św. Franciszka z Asyżu stała się oddzielną formą muzyczną. Kolędy pojawiły się w Polsce w XIII w. dzięki braciom franciszkanom. Najstarszą polską kolędą jest pieśń "Zdrow bądź Krolu anjelski" z 1424 r. Ze względu na treść wyróżniamy kolędy liturgiczne i bożonarodzeniowe śpiewy pozaliturgiczne - pastorałki, zwane także kolędami domowymi.
Kolędy w sensie ścisłym to pieśni wykonywane podczas Liturgii w okresie Narodzenia Pańskiego, które swym pochodzeniem nawiązują do hymnów liturgicznych. Są zatwierdzone przez biskupa diecezjalnego. Odznaczają się głęboką treścią teologiczną i szlachetną prostotą w warstwie muzycznej. Pomagają wiernym przeżywać święte obrzędy przybliżając tajemnice związane z narodzeniem Mesjasza. Są to np.: "Anioł pasterzom mówił", "Bóg się rodzi", "Cicha noc", "Dzisiaj w Betlejem", "Wśród nocnej ciszy".
Pastorałki to śpiewy o charakterze pozaliturgicznym (nie przeznaczone na Mszę św.), akcentujące przede wszystkim emocje związane z Bożym Narodzeniem. Skupiają uwagę głównie na ludzkim wymiarze narodzin Chrystusa. Znajdziemy w nich nawiązania do literatury apokryficznej i elementów życia świeckiego. Szczególnie cenione przez wiernych są pastorałki-kołysanki, zawierające wiele elementów ludowych, liryzmów i zdrobnień np.: "Gdy śliczna Panna", "Jezus malusieńki", "Lulajże Jezuniu", "Oj Maluśki, Maluśki". Istnieje możliwość zaśpiewania ich w kościele po zakończeniu Mszy św. (tzw. śpiew na wyjście). Kolędy i pastorałki zawierają niewytłumaczalną duchową moc, która pozwoliła im przetrwać wieki i zachować aktualność do dziś. Są najchętniej wykonywaną grupą pieśni religijnych. Są śpiewane nie tylko w kościele, ale i w szkołach czy domach. Należy pamiętać, że były one traktowane jako pieśni patriotyczne podczas trudnych czasów zaborów, powstań i okupacji. Niech śpiewy bożonarodzeniowe pomagają nam w uwielbianiu Chrystusa Pana.


--------------------------

Paweł Filipczak





Copyright 2007-2012 © Strona jest własnością Magazynu Parafialnego Parafii NMP w Komorowie.
Projekt / Administracja (LKP), Greyworm & Majka. Wszystkie prawa zastrzeżone.